Je wilt je kind dit jaar helpen met de aankoop van een auto, of je overweegt als grootouder een geldbedrag over te maken naar je kleinkind. Logische gedachte, maar dan rijst meteen de vraag: tot welk bedrag blijft zo’n schenking vrij van belasting? De jaarlijkse vrijstelling voor schenkbelasting bestaat al lang, maar de precieze bedragen en voorwaarden zijn voor veel mensen onduidelijk. Wij van Schatrijk.nl zetten de actuele regels voor je op een rij, zodat je weet waar je aan toe bent voordat je geld overboekt.
Wat mag je belastingvrij schenken? De actuele vrijstellingsbedragen
De hoogte van de vrijstelling hangt af van de relatie tussen de schenker en de ontvanger. Voor het jaar 2026 gelden de volgende jaarlijkse vrijstellingen:
| Relatie | Jaarlijkse vrijstelling (2026) |
|---|---|
| Ouders aan kind (18 tot 40 jaar) | Circa 6.700 euro (indexering, check Belastingdienst) |
| Overige schenkers (grootouders, vrienden, derden) | Circa 2.700 euro per ontvanger per jaar |
Belangrijk: de Belastingdienst past deze bedragen jaarlijks aan voor inflatie. Controleer altijd het actuele bedrag op belastingdienst.nl voordat je een schenking doet. Wij van Schatrijk.nl raden je aan dit elk kalenderjaar even op te zoeken, zeker als je een vast schenkingsritme hebt.
Stap 1: Bepaal je relatie tot de ontvanger
De eerste vraag die je moet beantwoorden is simpel: wie geeft, en wie ontvangt? Ouders die aan hun kind schenken, profiteren van een hogere jaarlijkse vrijstelling dan een grootouder die aan een kleinkind geeft. En een vriend of werkgever die aan jou schenkt, valt in de categorie “derden”, met de laagste vrijstelling. Dat klinkt voor de hand liggend, maar in de praktijk gaat het nog weleens mis wanneer grootouders denken dat zij dezelfde vrijstelling hebben als ouders. Dat is niet zo.
Stap 2: Controleer of je de vrijstelling al hebt benut dit kalenderjaar
Schenkingen tellen cumulatief per schenker en per ontvanger binnen één kalenderjaar. Stel: je vader heeft je in maart al 3.000 euro gegeven voor een vakantie. Als hij in november nog eens 3.000 euro wil overmaken, overschrijdt hij samen de jaarlijkse vrijstelling. Over het meerdere ben jij als ontvanger schenkbelasting verschuldigd.
Houd daarom een simpel overzichtje bij van wat je al hebt ontvangen of gegeven in een kalenderjaar. Een notitie in je agenda of een spreadsheet is al voldoende. December is een populaire schenkingsmaand, juist omdat mensen willen profiteren van een nieuw vrijstellingsbedrag dat per 1 januari ingaat. Slim, maar pas op dat je de schenking ook daadwerkelijk in het nieuwe jaar verwerkt.
Stap 3: Kies de juiste schenkingsvorm
Een schenking hoeft niet altijd een bedrag op de rekening te zijn. Je kunt ook goederen schenken, zoals een auto of sieraden, of een schuld kwijtschelden. Bij goederen telt de marktwaarde op het moment van schenking mee voor de vrijstelling. Kwijtschelding van een schuld werkt hetzelfde: als je kind je 10.000 euro schuldig is en je scheldt dit kwijt, is dat een schenking van 10.000 euro.
Geld is veruit de eenvoudigste vorm, omdat er geen discussie is over de waarde. Bij goederen of kwijtschelding kan een taxateur of notaris nodig zijn om de waarde te onderbouwen.
Stap 4: Check of je in aanmerking komt voor een eenmalig verhoogde vrijstelling
De bekende “jubelton” (de eenmalig verhoogde vrijstelling voor de eigen woning) is al een paar jaar afgeschaft. Wat er nog wel is: ouders mogen kinderen tussen de 18 en 40 jaar eenmalig een fors bedrag belastingvrij schenken, bovenop de jaarlijkse vrijstelling. Dit mag voor een vrije besteding of voor een dure studie. De exacte bedragen wijzigen jaarlijks, dus controleer de actuele cijfers bij de Belastingdienst.
Heb je van deze eenmalig verhoogde vrijstelling al gebruikgemaakt in een eerder jaar? Dan kun je er geen tweede keer van profiteren voor hetzelfde kind. Dit is een veelgemaakte vergissing die we verderop bespreken.
Stap 5: Leg de schenking correct vast
Voor de meeste schenkingen volstaat een onderhandse overeenkomst, een eenvoudig briefje of een digitale bevestiging waaruit blijkt wat er geschonken is, op welke datum, en door wie. Voor grote bedragen of bijzondere constructies is een notariële akte verstandig of zelfs verplicht. Dat geldt onder andere voor:
- Schenkingen “op papier” (waarbij de schenker het bedrag nog schuldig blijft aan de ontvanger en jaarlijks rente betaalt)
- Schenkingen waarbij bijzondere voorwaarden gelden, zoals een uitsluitingsclausule
- Schenkingen van onroerend goed
Een schenking op papier is populair omdat het vermogensoverdracht mogelijk maakt zonder direct geld over te boeken. De schenker betaalt elk jaar een verplichte rente van minimaal 6 procent over het geleende bedrag. Pas bij overlijden ontvangt de begiftigde het bedrag echt. Dit vraagt sowieso om een notariële akte.
Stap 6: Doe aangifte schenkbelasting als je boven de vrijstelling uitkomt
Kom je boven de vrijstelling uit? Dan moet de ontvanger aangifte schenkbelasting doen. De deadline is 1 maart van het jaar volgend op het jaar waarin de schenking plaatsvond. Vergeet je dit, dan volgt een naheffing met rente en mogelijk een boete. De aangifte doe je via Mijn Belastingdienst, met het formulier “Aangifte schenkbelasting”.
Het tarief dat je betaalt over het deel boven de vrijstelling, hangt af van de relatie en de hoogte van de schenking. Voor kinderen beginnen de tarieven lager dan voor derden.
Spreiden over meerdere jaren: zo bouw je een grote belastingvrije overdracht op
Dit is waar het echt interessant wordt. Stel je voor: een grootouder schenkt elk jaar het maximale vrijgestelde bedrag aan een kleinkind, vanaf het moment dat dit kleinkind 18 jaar is. Over tien jaar tikt dat op tot ruim 27.000 euro, volledig belastingvrij. Voeg daar eventuele schenkingen van ouders bij op, en de belastingvrije vermogensoverdracht loopt snel in de tienduizenden euro’s.
Wij van Schatrijk.nl zien dit als een van de meest onderschatte manieren om vermogen slim over te dragen. Het vereist alleen consequentie en een beetje administratie. Begin vroeg, blijf consistent en zorg dat je elk jaar niet vergeet te schenken voor 31 december.
Drie veelgemaakte fouten die de vrijstelling alsnog doen verdampen
Fout 1: De eenmalig verhoogde vrijstelling twee keer gebruiken. Je kunt slechts eenmalig per relatie (ouder-kind) van deze verhoogde vrijstelling profiteren. Doe je het toch twee keer, dan volgt alsnog een aanslag.
Fout 2: Schenken over de jaargrens heen administreren. Een schenking die je op 30 december maakt maar pas op 2 januari bijgeschreven wordt, telt voor het nieuwe jaar. Timing is cruciaal, zeker als je twee jaar aan het maximale bedrag zit.
Fout 3: De voorwaarden van een schenking op papier niet naleven. Als je jaarlijks niet de verplichte 6 procent rente betaalt, beschouwt de Belastingdienst de hele schenking als niet-rechtsgeldig. Dan verdampt de erfbelastingbesparing alsnog.
Wanneer schakel je een notaris of belastingadviseur in?
Voor gewone jaarlijkse schenkingen binnen de vrijstelling heb je geen notaris nodig. Maar er zijn concrete situaties waarbij professionele hulp zijn geld meer dan waard is:
- Je wilt een schenking op papier vastleggen
- Je schenkt onroerend goed of aandelen in een bedrijf
- Je wilt een uitsluitingsclausule opnemen (zodat het geld niet naar een ex-partner gaat bij een scheiding)
- Het gaat om bedragen die ver boven de vrijstelling uitkomen en waarbij de belastingdruk substantieel is
- Je hebt een samengesteld gezin en wilt uitsluiten dat er discussie ontstaat over wie wat krijgt
Een belastingadviseur helpt je bovendien bij de combinatie van schenkingen en je nalatenschap. Want wat je nu belastingvrij overdraagt, betaal je later niet aan erfbelasting. Dat is vermogensplanning op z’n slimst.
De jaarlijkse vrijstelling voor schenkbelasting is geen ingewikkeld instrument. Je hoeft geen constructies op te zetten: het volstaat om de geldende bedragen bij te houden, je schenkingen te registreren en bij grotere of complexere overdrachten een notaris in te schakelen. Wie dat jaar na jaar consequent doet, kan over langere tijd een aanzienlijk bedrag overdragen zonder dat de Belastingdienst meepakt. Controleer de vrijstellingsbedragen elk jaar opnieuw, want die worden periodiek aangepast.
