Huismerk versus A-merk in de supermarkt: een productcategorie-vergelijking op smaak, kwaliteit en prijs

Je pakt een pak pasta van het huismerk, legt het in het karretje, en twijfelt dan toch. Proeft het anders? Is het minder goed? Of betaal je bij het A-merk gewoon voor de verpakking? Die twijfel staat centraal in dit artikel, want de keuze tussen huismerk en A-merk is bij sommige producten volkomen irrelevant en bij andere juist helemaal niet. Wij van Schatrijk.nl hebben per productcategorie bekeken waar het verschil zit op het gebied van smaak, kwaliteit en prijs, zodat je in de supermarkt niet langer op gevoel hoeft te beslissen. Want kies je consequent verkeerd, dan loopt het bedrag dat je onnodig uitgeeft al snel op naar honderden euro’s per jaar.

Hoe we deze vergelijking hebben opgesteld

Voor dit artikel zijn acht productcategorieën beoordeeld op vier criteria: de ingrediëntenlijst (wat zit er écht in), keurmerken en productspecificaties, uitkomsten van blindproeven uit consumentenonderzoek, en de kiloprijs als eerlijke maatstaf. Als referentie zijn de huismerken van Albert Heijn, Jumbo en Lidl vergeleken met de gangbare A-merken in dezelfde categorie. Geen gesponsorde uitkomsten, geen romantiek: gewoon een eerlijke scheidsrechter per schap.

Categorie 1: Pasta en rijst, huismerk wint

Open de ingrediëntenlijst van merkpasta en van huismerkpasta naast elkaar. Je leest: durumtarwegriesmeel, water. Dat is het. Beide. Het verschil in prijs loopt toch op tot 60%, terwijl blindproeven geen aantoonbaar smaakverschil laten zien. Pasta en rijst zijn basisproducten waarbij het productieproces weinig ruimte laat voor onderscheid. Hier switch je zonder blikken of blozen.

Categorie 2: Zuivel, wisselende uitslag

Volle melk en magere kwark? Huismerk doet het prima. De samenstelling is nagenoeg identiek, de smaak in proeven vergelijkbaar. Maar zodra je richting gespecialiseerde probiotica-yoghurts gaat, verschuift het beeld. Merken als Activia en Yakult werken met gepatenteerde bacteriestammen waarvan de effectiviteit klinisch is onderzocht. Die vind je niet zomaar terug in het huismerkvariant. Wil je gewoon een lekkere volle yoghurt bij je lunch? Huismerk. Ga je specifiek voor darmgezondheid? Dan heeft het A-merk hier een echte meerwaarde.

Categorie 3: Diepvriesgroenten, huismerk wint

Dit is misschien wel de meest onderschatte categorie. Diepvriesgroenten worden ingevroren op het moment van maximale rijpheid, vaak op of vlak bij het teeltveld. De invriestechniek is bij huismerk en A-merk vrijwel identiek, en verrassend vaak komen de groenten van hetzelfde perceel. Het prijsverschil loopt op tot 45% per kilo. Voor een gezin dat wekelijks een zak erwtjes, broccoli of spinazie koopt, telt dat snel op.

Categorie 4: Vleeswaren en kaas, A-merk wint op punten

Hier wordt het interessanter. Pak een pak gesneden ham van een A-merk en van het huismerk en lees de ingrediëntenlijst aandachtig. Bij topmerken zie je een hoger vleespercentage en minder vulstoffen zoals aardappelzetmeel, water of natriumlactaat. Bij gesneden kaas gelden vergelijkbare verschillen in melkvetpercentage en rijpingsproces. Het A-merk is hier niet duurder vanwege het logo, maar omdat er meer van het eigenlijke product in zit. Niet voor elke gebruiker doorslaggevend, maar de ingrediëntenlijst liegt niet.

Categorie 5: Ontbijtgranen en muesli, A-merk wint

Dit verrast veel mensen. Huismerk-granola en -muesli lijken gezond, maar de samenstelling loopt sterk uiteen met die van gevestigde merken. Onderzoek laat zien dat huismerk-granola gemiddeld zo’n 22% meer toegevoegd suiker bevat dan vergelijkbare A-merkproducten. Dat zit verstopt in de ingrediëntenlijst als glucosestroop, rietsuiker of honing. Bij kinderontbijtgranen zijn de verschillen nog groter. Hier loont het om wél even de verpakking om te draaien voordat je kiest.

Categorie 6: Sauzen en condimenten, huismerk wint

Ketchup, mayonaise, pastasaus: dit is klassiek huismerkterrein. Het tomatengehalte in huismerkketchup ligt in de meeste gevallen vergelijkbaar met dat van Heinz. Hetzelfde geldt voor het eipercentage in mayonaise. Smaaktests laten zien dat proefpersonen in blindproeven nauwelijks onderscheid maken. Het prijsverschil bedraagt hier tot 55%. Eén van die categorieën waar je jezelf na één keer proberen afvraagt waarom je ooit het A-merk bleef kopen.

Categorie 7: Wasmiddelen en schoonmaakmiddelen, huismerk wint ruimschoots

De grootste verassing voor veel huishoudens. De actieve ingrediënten in wasmiddel zijn tensiden en enzymen, en bij gelijkwaardige dosering presteren huismerkwasmiddelen op vergelijkbaar niveau als dure merken. Dat is geen marketingverhaal, dat staat in de productspecificaties. Wij van Schatrijk.nl zien dit als een van de makkelijkste besparingen in het huishouden: structureel overstappen op huismerkwasmiddel, schoonmaakmiddel en afwasmiddel levert een gemiddeld gezin tot €80 per jaar op. Geruisloos, zonder enig kwaliteitsverlies.

Categorie 8: Koffie en thee, genuanceerde uitslag

Voor gewone filterkoffie is het verschil in cafeïnegehalte minimaal, en blindproeven laten wisselende resultaten zien. Wie elke ochtend een bak zet en geen uitgesproken voorkeur heeft, kan prima met huismerkkoffie toe. Maar voor single-origin koffie, specialty-blends of thee met een specifiek herkomstverhaal, heeft een A-merk of speciaalzaak eerlijk gezegd de betere argumenten. Dat gaat niet alleen over smaak, maar over transparantie in de keten. Een liefhebber betaalt dan bewust meer, en dat is een legitieme keuze.

Wat levert structureel switchen op?

Als je in de zes categorieën waar huismerk wint consequent de goedkopere keuze maakt, loopt de besparing snel op. Hieronder een indicatieve uitsplitsing per categorie, gebaseerd op een doorsnee tweepersoonshuishouden dat wekelijks boodschappen doet.

Voor grotere gezinnen of huishoudens met hogere consumptie loopt dit bedrag op richting de €500. Zonder dat je iets opgeeft dat er echt toe doet.

De valkuil: wanneer het A-merk in de aanbieding goedkoper is

Er is één situatie waarin de bovenstaande logica tijdelijk niet opgaat, en dat is de actiesticker. Supermarkten doen regelmatig promoties waarbij een A-merk tijdelijk goedkoper lijkt dan het huismerk. Maar let op: de schapprijs is niet de eerlijke maatstaf. Kijk altijd naar de kiloprijs, die staat verplicht op het schapetiket. Een grote verpakking in de aanbieding lijkt voordelig, maar heeft soms een hogere kiloprijs dan het kleine huismerkverpakking ernaast. Dat is geen toeval; promoties zijn zorgvuldig ingeprijsd. Train jezelf om één seconde naar het grijze getal onderop het etiket te kijken. Dat is het getal dat telt.

Snel overzicht: win of verlies per categorie

De keuze is niet: altijd huismerk of altijd A-merk. Het gaat om weten bij welke producten het onderscheid er daadwerkelijk toe doet. Bij pasta, diepvriesgroenten, sauzen en wasmiddelen krijg je met het huismerk nagenoeg dezelfde kwaliteit voor minder geld. Bij vleeswaren, bepaalde ontbijtgranen en probiotica-zuivel heeft het A-merk een aantoonbare meerwaarde. Wie die twee categorieën uit elkaar houdt en de kiloprijs op het etiket leert lezen, laat zich niet meer vangen door een slim geplaatste actiesticker. Dat levert per saldo gewoon meer geld op aan het einde van de maand.